Fietsroute in Opsterland langs bloeiende akkerranden

Deze zomer fiets je in Friesland regelrecht langs onze bloeiende akkerranden. In samenwerking met lokale partijen Opsterland hebben wij een prachtig rondje langs de velden uitgezet. Dus fiets, geniet en denk ondertussen ook nog even aan Stichting Bloeiend Boerenland die het allemaal mogelijk maakte.

[layerslider id=”16″]

Initiatiefneemster van de fietsroute door Opsterland is Japke Weij van Bijenbrigade Beetsterzwaag. “Het is een meerjarenproject bedoeld om insecten, bijen en vogels blijvend terug te laten keren op akkers en weilanden. Een feest voor de wilde bijen en een lust voor het oog.”

Meters maken voor de wilde bij

Er is afgelopen voorjaar vijf kilometer rand ingezaaid met een aantrekkelijk bloemenzaad voor bijen en insecten. Volgens experts gaat het niet goed met de diertjes. Van de wilde bijen is de helft ernstig bedreigd dankzij te weinig voedsel en nestelmogelijkheden. Er ontstaan zo problemen voor het bestuiven van planten, bloemen en gewassen. Het resultaat van de ingezaaide akkerranden is vanaf eind juni tot in het najaar te zien langs twee verschillende routes van ieder ongeveer 30 km. Er is een overlap vlakbij café Overwijk in Tijnje.

Bijzondere samenwerking

Het inzaaien van de randen is een vervolg op een begin in 2019. Japke Weij zocht toen contact met een aantal boeren van ELAN Zuidoost-Friesland rond Nij Beets. Het collectief van 370 boeren dat staat voor natuurbeheer en biodiversiteit in de regio heeft dit jaar het aantal deelnemende boeren uitgebreid. De andere partner in het project is Stichting Bloeiend Boerenland waarbij donerende burgers de boeren steunen met de inzaai van bloemenstroken en het verbeteren van de bodemgezondheid om de optimale leefomgeving voor bijen en insecten te creëren.

Voormalig boer Danes uit Tijnje had vorig jaar een deel van zijn weiland ingestrooid met bijvriendelijk bloemzaad met een fantastisch resultaat waarmee hij de krant haalde en veel enthousiaste kijkers trok. Ook dit jaar doet hij weer mee met een nog groter stuk weiland. En tot slot ook veel dank aan Museum Opsterlân in Gorredijk. Met zijn allen hebben we een prachtige fietsroute kunnen ontwikkelen.

Meer afgiftepunten van de fietsroute in Opsterland

De routekaarten en nadere informatie zijn verkrijgbaar bij onder andere: Museum Opsterlan, b&b’s, hotels, horeca, fietsverhuurbedrijven, VVV en campings in de regio. De fietsroutekaart is ook te downloaden op de websites van de deelnemende partners: ELAN Zuidoost-Friesland, Museum Opsterlân en de Bijenbrigade.


Foto: Nienke Plas

Biodiversiteit verdwijnt, economie in gevaar

Niet verrassend maar wel zeer ondersteunend kwamen afgelopen donderdag de Nederlandsche Bank (DNB) en het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) tot de gezamenlijke conclusie dat bij het verdwijnen van bijen en andere insectensoorten, de verbouw van gewassen ernstig in gevaar komt.

En dat is nou precies de reden dat wij vorig jaar onze stichting zijn gestart. Om eerlijk te zijn hadden we toen niet echt in de gaten hoe DNB en onze pensioenfondsen vervlochten waren met wereldwijde bedrijven die in hoge mate afhankelijk zijn van zogenoemde ecosystemen, zoals bestuiving, maar dat ze nu in beweging komen zegt wel heel veel.

Investeringen mogelijk in gevaar

En dat die beweging voortkomt uit zorgen over de gedane investeringen, die mogelijk in gevaar komen bij verdwijnen van dat ecosysteem, is natuurlijk logisch, want samen hebben ze becijferd dat het dan gaat om zo’n 510 miljard euro aan investeringen van Nederlandse financiële instellingen. Ja, daar wil je natuurlijk wel even een lans voor breken.

Wij zijn blij dat we het afgelopen jaar een goede start konden maken met het inzaaien van bloemstroken. Nog lang niet genoeg, maar het enthousiasme stijgt bij de uitvoerders (de boeren) die zich bij ons gemeld hebben. Hier en daar hebben we borden kunnen plaatsen in de stroken en we hopen dat er vele zullen volgen.

Reputatieschade Nederland

DNB en het PBL spreken ook over reputatieschade van Nederland in de wereld, omdat Nederlandse financiële instellingen dus investeren in bedrijven die een negatieve impact hebben op de biodiversiteit. Daar moeten we op ingrijpen. Wij willen ons hier graag inspannen voor de biodiversiteit, maar dan moeten we dat elders in de wereld ook willen en kunnen stimuleren. Stel dus voorwaarden aan de financieringen en volg de effecten daarvan.

Daar hebben we de overheid voor nodig. Die moet er voor zorgen dat de bedrijven waar financiële instellingen hun geld in hebben zitten, gedwongen worden om te verduurzamen. Dergelijke bedrijven moeten bekend worden, zodat de consument deze kan mijden. Dan volgen de financiële instellingen vanzelf, want die moeten immers winst draaien.

Biodiversiteit en klimaatverandering

Een ‘grotere biodiversiteit draagt bij aan de beperking van de klimaatverandering’ staat in het onderzoek. De aarde kan dus versneld opwarmen door biodiversiteitsverlies, wat investeringen in bedrijven die het klimaat schaden ook tot een risico maken.

DNB en het PBL zouden onze financiële instellingen op het hart moeten drukken om de klimaatrisico’s van hun investeringen in kaart te brengen om de risico’s te verkleinen. Misschien kan Nederland dan ook weer koploper worden. Voor de goede balans.

Wij zijn al begonnen met het herstel van de biodiversiteit. Doe je mee?

Onze boeren aan het woord in De Woudklank

Bloeiend Boerenland boeren Albert en Warner staan in lokale Friese krant De Woudklank. Klik hieronder op het artikel of lees het hier.

Met verslaggevers van Sa! de bloemenstrook in

Bloeiend Boerenland verbindt burger, boer en grond

Subsidies te over voor bloemrijke akkerranden die insecten terug moeten brengen op het boerenland. Maar de praktijk is weerbarstig. Stichting Bloeiend Boerenland, ontstaan aan een keukentafel in Ureterp, biedt een oplossing: “We moeten biodiversiteit zien als alternatief gewas.”

In juli lanceerde Bloeiend Boerenland de website en de Facebookpagina. Zonder ruchtbaarheid hebben inmiddels al zo’n honderd geïnteresseerde boeren zich aangemeld en doen tientallen particulieren mee. Het ministerie van Landbouw heeft Bloeiend Boerenland zelfs gelinkt aan de eigen website en op het Platform Kringlooplandbouw krijgt initiatiefnemer Leo Bil uit Ureterp de ruimte om zijn oplossing toe te lichten. Bil is er zelf nog een beetje beduusd van: “Er gebeurt al veel en evengoed voert het ministerie ons op als voorbeeld.”

Gedeelde verantwoordelijkheid

Waarom spreekt Bloeiend Boerenland zo tot de verbeelding? “In het kort: wij koppelen de biodiversiteitstroken los van subsidieregelingen en vragen in plaats daarvan de burgers om de bloemrijke akkerranden te financieren.” Zo kernachtig verwoord klinkt het wellicht niet erg kansrijk, zeker niet voor aanhangers van het sentiment dat boeren toch al aan alle kanten bevoordeeld worden, begrijpt Bil. “Bloeiend Boerenland omvat het grote geheel. De teruggang aan biodiversiteit is een probleem dat ons allemaal aangaat, we kunnen de verantwoordelijkheid daarvoor niet louter bij de boer neerleggen. Het herstel van onze leefwereld vraagt om een verbindende aanpak. Biodiversiteit gaat niet alleen over insecten, maar ook over bodem. Het moet ondergronds kloppen om het bovengronds te laten kloppen. Daar hebben we allemaal belang bij.”

Dood spoor

En met de bodem is het niet best gesteld, weet Bil beroepshalve. Als adviseur bodem en bemesting komt hij dagelijks over de vloer bij veehouders en akkerbouwers. “Bij sommigen bloeien de ingezaaide akkerranden wel, bij anderen niet of een stuk minder. Dat heeft vooral te maken met de bodemgesteldheid. Wat je echter van alle boeren hoort: subsidie is eindig. Er gaan miljoenen naar goedbedoelde regelingen en collectieven, maar op zeker moment stopt de bijdrage en begint alles weer van voor af aan. Met subsidies zitten we als maatschappij op een dood spoor.”

Bodemonderzoek

Hoe het dan moet? Bloeiend Boerenland wil de bloemrijke akkerranden financieren met donaties van maatschappelijk betrokken burgers en bedrijven. “Landbouwgrond is kostbaar in Nederland en een boer wil rendement van zijn land. De hoogte daarvan ligt ergens tussen de 800 en 1200 euro per hectare, afhankelijk van het gewas. Met het fonds van Bloeiend Boerenland kopen we biodiversiteitranden voor één euro de vierkante meter. Dat levert de boer een redelijk rendement op.”

Aan die euro zitten wel voorwaarden vast. De deelnemende boer doet het werk en de biodiversiteitstroken zijn tenminste zes meter breed. Maar het belangrijkste: de boer verplicht zich om een onafhankelijke bodemanalyse te laten uitvoeren en de hersteladviezen op te volgen, bijvoorbeeld ten aanzien van de pH-waarde. “In de landbouw schort het aan kennis over de bodem, dat komt nu pas op gang. De gerevitaliseerde stroken zullen de bewustwording versterken. De boer vergelijkt het resultaat met de rest van zijn land en denkt: verrek, zonder bemesting kan het ook.”

Verbinding

En wat krijgt de burger voor zijn euro? “In elk geval een fraaier landschap in de woonregio. Op termijn willen we dat zichtbaar maken door routes langs de akkerranden uit te zetten. Maar bovenal gaat het natuurlijk om het grote verhaal dat we de aarde in bruikleen hebben en willen doorgeven aan onze kinderen. Dat kunnen we alleen met elkaar doen: Bloeiend Boerenland verbindt burger en boer met de grond.”


Bron: Sa!

Bloeiend Boerenland in Friesch Dagblad

Stichting Bloeiend Boerenland in Friesch Dagblad. Klik hieronder op het artikel.

Geld van burgers moet leiden tot rendabele akkerranden

Bloeiende akkerranden moeten boer en burger dichter bij elkaar brengen én de biodiversiteit bevorderen. Dat is de insteek van Stichting Bloeiend Boerenland. Van het geld dat burgers aan de stichting doneren, kunnen boeren op een rendabele manier akkerranden realiseren.

“We zien dat de biodiversiteit in Nederland afneemt”, zegt Leo Bil, oprichter en voorzitter van Stichting Bloeiend Boerenland. “Boeren willen vaak wel aan de slag om de biodiversiteit te bevorderen maar hebben gewoonweg niet de ruimte om land op te offeren voor biodiversiteit.”

Via de stichting kunnen burgers geld doneren voor een ‘bloeiend boerenland’. Maar hebben burgers hier daadwerkelijk geld voor over? Bil: “Overal wordt geschreven over de afname van de biodiversiteit. Burgers zijn daar mee bezig. We zijn nu sinds twee weken operationeel en de giften beginnen al binnen te druppelen.”

Financieel rendement

Boeren die akkerranden willen realiseren, kunnen zich bij de stichting aanmelden. Tot nu toe hebben vijftien boeren, verspreid door heel Nederland, zich aangemeld. Het streven van de stichting is dat de boeren die deelnemen een financieel rendement behalen dat gelijkwaardig is aan de beteelde vierkante meters.

Dat onderscheidt dit initiatief volgens Bil van andere initiatieven voor bloemstroken. “Bloemstroken draaien niet mee in de landbouwproductie maar een boer moet wel rendement van zijn land halen. Bij ons krijgen boeren een vergoeding voor iedere vierkante meter en dat is ruim voldoende om de bloemstroken rendabel te houden,” stelt hij. “De financiële giften van burgers zijn leidend. We kunnen niet meer zaaien dan dat er geld is.”

Bodemanalyse

Deelnemende boeren krijgen vanuit de stichting een gratis bodemanalyse. “Biodiversiteit boven de grond is belangrijk maar biodiversiteit ónder de grond is misschien nog wel belangrijker,” vindt Bil. Bij de analyse wordt onder andere gekeken naar de calcium-magnesiumbalans en pH-waarde. Op basis van de analyse krijgen boeren advies over hoe zij ‘een optimale situatie op en in de bodem kunnen bereiken’. Deze optimale situatie wordt volgens Bloeiend Boerenland bereikt met afgewogen biologische bemesting en zaadmengsels die op de bodem zijn afgestemd. “We werken met inheemse soorten en bekijken per regio welk zaadmengsel geschikt is en het mengsel moet natuurlijk passen in het bouwplan,” vertelt de voorzitter.

Verdienmodel

De Brummense melkveehouder (GD) Dirk-Jan Schoonman zit in het bestuur van de stichting en heeft dit jaar zelf 600 meter aan bloemstroken ingezaaid. Volgens Schoonman kunnen boeren met behulp van de stichting samen met burgers een verdienmodel opzetten. “Alles valt of staat met een fatsoenlijk verdienmodel,” vindt hij. “Maar een stuk waardering is voor boeren ook heel belangrijk. Ik merk dat steeds meer burgers inzien dat boeren klem zitten en daardoor moeten intensiveren. Met behulp van de stichting kunnen burgers boeren faciliteren om te extensiveren met bloeiende akkerranden als resultaat.”

De verbinding tussen boer en burger wordt door een ander bestuurslid, Maurice Zandvliet, ook benadrukt. Zandvliet runt een loonwerkbedrijf in Tjalleberd (FR) en heeft dit jaar op een demoveld een bloemenstrook ingezaaid. “Boeren zijn klaar met burgers die van alles eisen en dit bij de boer neerleggen. We moeten echt samen aan de slag om de biodiversiteit te bevorderen, zowel boven als onder de grond. Biodiversiteit is voor iedereen belangrijk,” vindt hij.

Kaart

Boeren die interesse hebben om deel te nemen aan Bloeiend Boerenland kunnen zich via de site van de stichting aanmelden. Een vereiste om deel te nemen is dat de boeren het advies opvolgen dat uit de bodemanalyse komt. De stichting wil de ingezaaide bloemstroken via een kaart inzichtelijk maken zodat burgers kunnen zien waar de donaties zijn geïnvesteerd.


Bron: Vee & Gewas